Bị viêm đại tràng nên ăn gì để mau lành, chống tái phát?

Bị viêm đại tràng nên và không nên ăn gì? Mời các bạn theo dõi bài viết dưới đây. Viêm đại tràng là một bệnh lý phổ biển của hệ tiêu hóa con người. Bệnh lý diễn tiến do quá trình nhiễm khuẩn hệ tiêu hóa thông qua việc ăn uống nhưng không kịp thời điều trị dứt điểm dẫn tới viêm tiếp diễn là ung thư đại tràng.

Viêm đại tràng cấp sau khi không được điều trị sẽ dẫn tới quá trình viêm mãn tính từ đó có một số biểu hiện mà người bệnh có thể thấy rõ như: đau bụng, rối loạn đường tiêu hóa, chán ăn, buồn nôn, co cứng thành bụng, đi vệ sinh đau buốt bàng quang…..

Đại tràng là gì? Và để để hạn chế bệnh viêm đại tràng thì chúng ta cần tìm hiểu chế độ ăn uống như thế nào là hợp lý phòng tránh diễn tiến của bệnh lý một cách triệt để nhất.

viem dai trang nen an gi 1

Chế độ ăn uống khi bị viêm đại tràng

Bạn nên thường xuyên thay đổi chế độ dinh dưỡng hàng ngày hàng tuần. Đây là một điều cực kỳ quan trọng nhằm giúp hệ tiêu hóa khỏe mạnh nhất. Mọi người cần ăn uống chế độ dinh dưỡng đầy đủ hàng ngày như: 30-40kcal Năng lượng/1kg/1ngay, Chất béo hạn chế không được ăn uống quá 15g/1 ngày, 1g protein/1kg/ngày…và cần bổ sung đầy đủ nước, các loại vitamin, muối khoáng….

Viêm đại tràng nên ăn uống như thế nào?

Một trong những yếu tố quan trọng trong quá trình điều trị viêm đại tràng là thay đổi chế độ dinh dưỡng hàng ngày.

  • Chất đạm (protein): 1g/kg/1ngày
  • Năng lượng: 30 – 35 kcal/kg mỗi ngày tùy theo từng người bệnh
  • Chất béo: không quá 15 g/ngày, không nên sử dụng nhiều
  • Cung cấp đủ nước, các vitamin và muối khoáng cho cơ thể

(1) Người bệnh viêm đại tràng bị táo bón cần lưu ý tăng hàm lượng chất xơ, đặc biệt là các chất xơ dưới dạng hòa tan như pectin, insulin, oligofructose…, giảm lượng chất béo trong ngày. Cần chia làm nhiều bữa nhỏ, hơn 2 tiếng lại ăn một bữa.

(2) Nếu bị tiêu chảy nên tránh hẳn các thực phẩm chứa chất xơ dạng không tan như cellulose, để hạn chế sự cọ xát lên thành ruột. Rau sống, các loại trái cây khô, trái cây đóng hộp cần loại bỏ ra khỏi thực đơn hàng ngày. Nếu ăn trái cây tươi cần bỏ vỏ.

(3) Ăn thực phẩm chứa nhiều chất đạm từ cá, sữa đậu nành, sữa không lactose để bổ sung đạm cần thiết cho cơ thể. Thịt nạc nên xay và vo viên giúp cơ thể tiêu hóa dễ hơn khi dùng miếng lớn.

(4) Ăn uống điều độ, ăn đúng giờ, có định lượng phù hợp là yếu tố quan trọng để hình thành phản xạ có điều kiện, giúp hỗ trợ bài tiết và hạn chế nguy cơ viêm đại tràng

(5) Ăn chậm nhai kỹ giúp giảm bớt gánh nặng cho đại tràng. Khi nhai kỹ, nước bọt tiết ra nhiều hơn giúp tiêu hóa một phần thức ăn, điều này rất có lợi cho dạ dày, đại tràng.

(6) Thức ăn chế biến cho người viêm đại tràng thường dưới dạng luộc, hấp, hoặc kho, hạn chế các món xào rán.

(7) Bổ sung vitamin C tự nhiên giúp bảo vệ đại tràng. Nên bổ sung vitamin C từ các loại rau củ quả tươi.

(8) Bổ sung nước cho cơ thể đúng cách, người bệnh nên uống vào lúc ngủ dậy sáng sớm và một giờ trước khi ăn rất tốt cho đại tràng. Không nên uống nước sau khi ăn làm loãng dịch đại tràng và gây ra viêm đại tràng. Cũng đừng uống quá nhiều nước canh trong bữa ăn vì nó có thể ảnh hưởng tới hoạt động của đại tràng.

Viêm đại tràng nên ăn gì?

Sau đây là những thực phẩm tốt cho sức khỏe đại tràng mà người bệnh nên bổ sung trong thực đơn ăn uống hằng ngày:

Rau họ bí

Bí ngô, bí đao, bí xanh, bầu, mướp là những loại rau chứa nhiều chất xơ hòa tan. Chúng dễ tiêu hóa và hấp thụ.

Củ gừng

Gừng có tác dụng chống chướng bụng, buồn nôn. Vì thế hãy sử dụng củ gừng như một loại gia vị cần thiết trong các bữa cơm gia đình, để chống lại những triệu chứng khó chịu do viêm đại tràng gây ra.

Củ nghệ

chua viem dai trang co that tai nha theo dan gian11

Nghệ cũng là một loại củ họ nhà gừng, được dùng để làm gia vị nấu ăn hay chữa bệnh. Thành phần Curcumin được tìm thấy trong những củ nghệ là một hoạt chất kháng khuẩn rất tốt. Khi vào trong đường ruột, nó có thể ức chế sự lây lan của hại khuẩn, đồng thời làm lành vết loét tại niêm mạc đại tràng.

Chuối, dưa, việt quất, dâu tây, cam và nho

Những trái cây này rất giàu vitamin C giúp chống oxy hóa tốt, đồng thời nó dễ tiêu hóa hơn, không giống như những loại trái cây có nhiều fructose khác.

Quả bơ

an bo co tac dung gi

Bơ là một nguồn cung cấp các chất béo không bão hòa đơn rất tốt cho cơ thể. Một nghiên cứu năm 2014 nói rằng, bơ là loại thực phẩm phù hợp để chống lại tình trạng suy dinh dưỡng trên 85% số bệnh nhân viêm đại tràng. Vì thế, những người bị viêm đại tràng mãn tính lâu năm, cơ thể gầy yếu, thì nên ăn nhiều bơ để có thể cung cấp đủ năng lượng cho cơ thể theo cách lành mạnh nhất.

Hạt óc chó, dầu hạt lanh và đậu nành

Đây là nguồn cung cấp axit béo omega-3 rất tốt cho cơ thể. Ăn một ít các loại hạt cùng với bánh mì giống như một bữa ăn nhẹ cho buổi sáng là sự lựa chọn tuyệt vời những người có bệnh đại tràng.

Chú ý quan trọng: Khi các triệu chứng của viêm loét đại tràng bùng phát thì nên hạn chế ăn ngũ cốc hay các loại hạt khác, vì hàm lượng chất xơ của các loại hạt này có thể làm cho tình trạng trở nên tồi tệ hơn.

Thịt trắng

Thịt trắng trong các loại gia cầm, hải sản rất giàu protein và chất béo không bão hòa, hơn nữa lượng cholesterol thấp hơn nhiều so với thịt đỏ. Do đó, đây là loại thịt phù hợp cho những người bị viêm đại tràng vì chúng dễ hấp thu và tiêu hóa, đồng thời ngăn ngừa nguy cơ béo phì hay các bệnh về tim mạch.

Cá hồi, cá thu, cá trích, cà mòi

Các loại cá nước lạnh rất bổ dưỡng và có lợi cho sức khỏe của đại tràng. Các loại cá này có nhiều Omega-3 – một loại axit béo không no, dễ dung nạp. Omega-3 kích thích cơ thể sản sinh ra các tế bào và hormone điều hòa quá trình đông máu, làm giảm viêm trên niêm mạc đại tràng. Ngoài ra, Omega-3 cũng giống như các loại men vi sinh có thể hỗ trợ hệ thống miễn dịch trong cơ thể.

Mặc dù những người bị viêm đại tràng được khuyên rằng không nên ăn hải sản tanh lạnh. Nhưng bạn hoàn toàn có thể chế biến nó theo cách phù hợp hơn như là cá hồi hấp, súp cá hồi, thay vì các món sống dạng gỏi hay sushi, để tránh gây ra các triệu chứng rối loạn tiêu hóa.

Trứng

Nếu bạn gặp khó khăn trong việc nạp đầy đủ chất dinh dưỡng khi bị viêm loét đại tràng chảy máu, thì bạn có thể lựa chọn loại thực phẩm đơn giản nhất và tiện dụng nhất chính là trứng.

Trứng là nguồn cung cấp protein rất tốt và cũng được dung nạp khá tốt, kể cả trong trường hợp các vết viêm loét làm bạn khó chịu. Ngoài ra, trứng cũng rất giàu các vitamin nhóm B, là loại vitamin có khả năng chuyển hóa thực phẩm thành năng lượng nhanh chóng, giúp bạn có được cơ thể khỏe mạnh.

Thực phẩm bổ sung men vi sinh

Sữa chua, kim chi, dưa cà muối là những thực phẩm dạng lên men có chứa probiotics. Probiotics là những vi khuẩn hoặc nấm men (Lactobacillus, Bifidobacterium…) có lợi trong cho đường ruột. Lượng lợi khuẩn này được bổ sung vào cơ thể sẽ làm tăng sức mạnh của các yếu tố bảo vệ, để chống lại những yếu tố gây hại cho đại tràng. Tuy nhiên, chú ý rằng chỉ nên ăn những loại sữa chua không có hoặc ít đường. Dưa cà muối ăn vừa phải tránh để vị chua cay kích thích vết loét.

Viêm đại tràng không nên ăn gì?

Những loại thực phẩm khó tiêu hóa, có xu hướng làm cho các triệu chứng của bệnh đại tràng nghiêm trọng hơn thì nên tránh ăn.

Rau họ cải

Các loại rau họ cải như bắp cải, súp lơ, cải xanh chứa rất nhiều chất dinh dưỡng, tuy nhiên nó lại không hề phù hợp với những ai bị viêm đại tràng. Bởi hầu hết rau họ cải đều có chứa chất xơ không hòa tan.

Chất xơ không hòa tan khi vào đường ruột sẽ không bị vi khuẩn phá vỡ và chuyển hóa thành dinh dưỡng. Thay vào đó, nó sẽ tích lũy thành những cặn bã dư thừa và gây ra chứng táo bón, khiến người bệnh gặp nhiều khó khăn khi đại tiện.

Thịt đỏ, thịt mỡ

Mặc dù quan điểm ăn thịt không tốt cho người bị viêm loét đại tràng vẫn đang là vấn đề đáng bàn cãi. Tuy nhiên, có một điều chắc chắn rằng những người bị viêm loét đại tràng thì không nên ăn thịt đỏ có nhiều mỡ. Nếu ăn các loại thịt này thì nên loại bỏ mỡ và ăn với lượng vừa phải để không gây ra cảm giác ì ạch, nặng bụng, tiêu chảy sau khi ăn.

Ngoài ra, theo nhiều nghiên cứu cho biết, ăn nhiều thịt đỏ còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư, do đó bạn nên hạn chế.

Các loại đồ ăn cứng, khó tiêu hóa

Nếu bạn đang bị viêm đại tràng, thì nên hạn chế ăn các thực phẩm thô cứng vì chúng dễ gây chướng bụng, đầy hơi. Mặt khác, những thực phẩm này rất khó tiêu hóa, chúng có thể cọ xát và làm tổn thương niêm mạc ruột khiến viêm đại tràng càng trở nên nặng hơn.

Các thực phẩm thuộc nhóm này phải kể tới như:

  • Ngũ cốc nguyên hạt
  • Trái cây sấy, hoa quả khô
  • Bắp rang bơ

Đồ ăn cay

Chất capsaicin trong những đồ ăn cay sẽ làm rối loạn chức năng đại tràng, ảnh hưởng tới hệ vi sinh trong đường ruột. Điều này sẽ kích thích các triệu chứng rối loạn tiêu hóa và làm cho vết loét lan sâu hơn.

Thực phẩm nhiều đường

Đồ ăn nhiều đường là thủ phạm gây ra tình trạng co thắt đại tràng, khó tiêu, đi ngoài nhiều lần. Do đó người bị viêm đại tràng nên tránh những loại đồ ăn có nhiều đường bao gồm cả đường tự nhiên và đường nhân tạo như Sorbitol, mannitol, maltitol, và xylitol (có nhiều trong kẹo cao su)

Thực phẩm nhiều dầu mỡ

Thực phẩm nhiều dầu mỡ, thực phẩm chiên xào dễ khiến người bệnh gặp phải tình trạng đầy hơi, chướng bụng, tiêu chảy. Vì vậy, thay vì sử dụng đồ ăn chiên, rán, thì nên chế biến dưới dạng hấp, luộc để giúp cơ thể dễ tiêu hóa và hấp thụ, giảm tải cho hệ tiêu hóa.

Ngoài ra, khi chiên rán thức ăn thì nên sử dụng các loại dầu, bơ thực vật thay vì dầu mỡ động vật.

Thức ăn tanh sống, bảo quản lâu ngày

Mọi người cần tuân thủ theo nguyên tắc ăn chín uống sôi, đặc biệt là người bệnh viêm đại tràng. Các thực phẩm tanh sống, bảo quản lâu ngày sẽ tồn tại các vi khuẩn có hại phát triển mạnh, số lượng vi khuẩn có lợi giảm xuống gây mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Không chỉ vậy, những thực phẩm này còn có chứa nhiều vi khuẩn ký sinh dễ gây đau bụng, đi ngoài, nặng hơn là ngộ độc thực phẩm.

Những thực phẩm cần tránh:

  • Nem chua
  • Gỏi sống
  • Tiết canh
  • Rau sống…

Lúa mì, yến mạch

Lúa mì, yến mạch là hai loại thực phẩm có nhiều protein glutein. Nhưng thật không may, có những người bị dị ứng với loại protein này. Người ta thường gọi đó là chứng không dung nạp glutein.

Chứng không dung nạp protein là nguyên nhân phổ biến gây ra bệnh celiac (là một loại bệnh đường ruột do mẫn cảm với thành phần gluten khiến cho đường ruột gặp nhiều khó khăn khi tiêu hoá và hấp thu các chất dinh dưỡng). Chính vì thế, nếu bạn cảm thấy các triệu chứng của bệnh đại tràng rầm rộ hơn sau khi ăn lúa mỳ, lúa mạch, yến mạch thì bạn nên dừng lại.

Sữa có lactoser

Sữa là một loại đồ uống thiết yêu trong những bữa ăn hằng ngày, tuy nhiên nếu bạn đang bị viêm đại tràng thì cần hạn chế uống sữa, nhất là sữa lactoser có đường và các chế phẩm từ sữa (bơ, phô mai…).

Đó là bởi, loại đồ uống này có thể gây ra tình trạng khó tiêu sau khi vào dạ dày do không dụng nạp lactose. Ở những người bị viêm đại tràng, cơ thể thiếu hụt men lastese nên các phân tử lactose không thể phân tách thành dạng dường đơn được, khiến cho hệ tiêu hóa bị rối loạn, sinh ra các triệu chứng đầy hơi, chướng bụng tiêu chảy, khiến cơ thể mệt mỏi, mất nước.

Các chất kích thích

Cà phê, trà, nước tăng lực: đây là những thức uống có nhiều caffeine, có tính axit cao, khi sử dụng dễ gây ra các triệu chứng đau bụng, khó chịu ở bụng dưới. Nó có thể là nguyên nhận khiến bạn phải ghé thăm nhà vệ sinh thường xuyên hơn.

Bia rượu: Bia rượu có thể kích thích đường ruột khiến hệ tiêu hóa bị rối loạn, lớp nhầy bảo vệ niêm mạc đại tràng suy yếu gây ra tình trạng mất cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột. Uống nhiều bia rượu làm tăng nguy cơ phát triển bệnh viêm đại tràng mãn tính.

Nước ngọt có gas: có chứa cacbonat và đường có thể gây kích ứng đường tiêu hóa và gây ra đầy hơi và sình bụng.

Những lưu ý trong chế độ ăn uống

Trong quá trình chế biến và ăn uống, người bị viêm đại tràng còn cần ghi nhớ một số nguyên tắc sau để đảm bảo hiệu quả điều trị và phòng tránh:

  • Ưu tiên chế biến món ăn dưới dạng hấp, luộc, lỏng giúp dễ tiêu hóa và hấp thu chất dinh dưỡng, đặc biệt là trong giai đoạn bệnh đang tái phát.
  • Chú ý giữ vệ sinh an toàn thực phẩm, vệ sinh dụng cụ nấu nướng sạch sẽ, bảo quản cẩn thận.
  • Ăn chín uống sôi, ăn chậm nhai kỹ là nguyên tắc “vàng”.
  • Người bị viêm đại tràng nên ăn uống đúng giờ, chia làm nhiều bữa trong ngày để đảm bảo cơ thể không bị thiếu hụt dưỡng chất.

Hy vọng những thông tin hữu ích trên có thể giúp bạn biết nên ăn gì khi bị viêm đại tràng. Nếu bạn đọc cần tư vấn về bệnh viêm đại tràng, những lưu ý về chế độ ăn uống hợp lý hay giải pháp điều trị viêm đại tràng hiệu quả

Bài viết cùng chuyên mục